Author Archives: Verschillende Schrijvers

Gastbijdrage: Verhuizen in je eigen huis

27 dec 16
Verschillende Schrijvers
, ,
No Comments

Op zaterdag 26 november legden raadslid Katinka de Rover en bestuurslid Guido Antunes samen met andere raadsleden, twee wethouders en Woonplus een werkbezoek af bij ‘Growing Green’ in Delft.
Dit initiatief is een samenwerking van o.a. Smits Vastgoedzorg, Verweij Houttechniek en anderen om bestaande woningen om te bouwen naar investeringsvriendelijke en toekomstbestendige woningen.

Als je in Delft aankomt bij de woning die wij gingen bekijken, viel aan de buitenkant gelijk al wat op. Je komt aan in een wijk met veel rijtjeswoningen en aan de randen een aantal galerijflats. Bij het object met gestapelde bouw dat wij gingen bekijken, zag je van de buitenkant een hele opvallende, modern vormgegeven ‘bak’ hangen. In eerste instantie hadden wij geen idee wat dit was. Het bleek de turbine te zijn van de warmtepomp en het luchttoevoersysteem.

Vervolgens gingen wij met het gezelschap de woning in en het eerste wat daarbij opviel, was dat het een typische jaren ‘60 galerijwoning betrof. Met een erg lage entree, zo merkte Guido (met zijn 1m90) meteen op. Het verlaagde plafond was nodig om de buizen en kabels van alle installaties netjes weg te kunnen werken. Het klimaat in de woning was aangenaam, misschien zelfs wel goed warm te noemen. Of dat nu kwam door de goede isolatie of doordat wij opeens met 25 man in een woning stonden, laat ik in het midden. Met mooie en goede kozijnen van duurzaam hout, speciale verf op de wanden die CO2 opnemen en tal van andere opmerkelijkheden was duidelijk dat de woning de komende 50 jaar weer mee kan.

De gehanteerde aanpak van een woning kan op zichzelf staan, maar ook een heel complex kan aangepakt worden. Terwijl de bewoner in de woning kan blijven wonen. Alle werkzaamheden bij elkaar – van de aanleg van de warmtepomp, vervangen van de gevelisolatie, het aanbrengen van meetapparatuur, aanpakken van keuken, badkamer en het verven van de woning – kosten gemiddeld vijf werkdagen. Omdat er altijd onverwachte dingen kunnen opduiken wordt er voor de zekerheid tien werkdagen aangehouden. Zijn de werkzaamheden afgerond, dan kun je je gasaansluiting afsluiten en heb je een woning die weer toekomstbestendig is. Volgens Guido Antunes verhuis je eigenlijk in je eigen huis: je gaat van een niet-duurzaam naar een duurzaam huis.

Dan de financiële kant van de door ons bezochte modelwoning. De kosten bedragen tussen de € 35.000 en € 60.000,- per woning. De investeringen leveren gemiddeld per maand € 100,- aan energiebesparing op. Een simpel rekensommetje leert dat het om een lange terugverdientijd gaat waardoor je misschien niet je volledige investering terugverdient binnen de 50 jaar dat de woning weer mee kan. Maar de verwachting is dat de prijzen van de toegepaste producten over een aantal jaar lager zullen zijn en dat er mogelijk zelfs op de investering verdiend kan gaan worden. Daarbij komt dat je de maatschappelijke baten niet uit het oog mag verliezen. Een duurzamere woning met veel meer wooncomfort voor de bewoner.

Naast de financiële kant is er nog een vergunningtechnische kant: gemeenten moeten meer meebewegen met dit soort nieuwe initiatieven, want het is nu nog een hele kunst de benodigde vergunning rond te krijgen.

Over het initiatief dat wij bezochten, ben ik alles bij elkaar genomen ‘kritisch positief’. Ik vind het geweldig om te zien dat er in het sociale huursegment nu eindelijk ook wordt nagedacht over verduurzaming van woningen en hoe dat mogelijk gemaakt kan worden. Voornamelijk het afsluiten van het gas vind ik een geweldige stap. Alleen jammer dat niet nog een stap verder is gedacht. Het moet toch haalbaar zijn om in gestapelde bouw tot ‘nul-op-de-meter’ woningen te komen?

Wat mij betreft moeten het project ‘Growing Green’ en vergelijkbare initiatieven een rol gaan spelen in de problematiek rond het tekort aan sociale huurwoningen. Minder sloop en juist meer grootschalige renovatie naar duurzame woningen – dat is waar we naar toe moeten. Renovatie in plaats van sloop zoals bij ‘Growing Green’ kan een voorbeeld voor Woonplus zijn. En voor onze ambtenaren.

Het bezoek was inspirerend. Laten wij ons met elkaar in gaan zetten voor een nieuwe, duurzame aanpak van de bestaande sociale woningvoorraad!

Mocht je nu meer informatie willen over dit project? Dan kan je naar www.growinggreen.nl, je richten tot Guido Antunes (via groenlinksschiedam@gmail.com) of tot mij (katinka.de.rover@hotmail.com).

Bericht met toestemming overgenomen van GroenLinks Schiedam.

Gastbijdrage: Het rode lint

20 okt 16
Verschillende Schrijvers
, , ,
No Comments

Sinds vorige maand de RVO subsidie op isolatie open is gegaan, is er een ware run op de energieloketten ontstaan om advies. De burgers denken “Ah, gratis geld!” en weten gewoon niet waar ze moeten beginnen en bellen en mailen massaal met de loketten. Die sturen de burgers op hun beurt door naar isolatiebedrijven in de regio.

En dan begint het circus pas echt: voor elke aparte maatregel (wand-, dak- en vloerisolatie, glas en CV ketel vervangen) mogen 2-3 bedrijven opdraven en advies en offerte uitbrengen.

Als onafhankelijk adviseur word ik vervolgens erbij geroepen “wat ik eigenlijk van deze offertes en adviezen vind”. Ik nodig deze mensen eerst uit in mijn Plushuis. “Wat heeft dat Plushuis nu met mijn jaren ’60 woning te maken?” Waarop ik zeg: ”Kom langs, dan  leg ik het uit”. In het Plushuis laat ik mensen zelf ervaren wat isolatie en echt goede kierdichting met het binnenklimaat van je woning doen. Dit “AltijdLente” effect heb ik eerder beschreven in deze blog.

Laat maar eens zien dan!

Deze week heb ik mogen werken met de betaversie van de rekentool “NoM Ready™ no regret”. Deze is doorontwikkeld door Niels Sijpheer (EnergyGO) en collega energiepionier en zelfbouwer Felix van Gemen (Lees hier zijn blog over de tool). Na tekst en uitleg door Felix ben ik er mee op pad gegaan: Een vrijstaande jaren ’50 woning, compleet met aanbouw en kelder, zonneboiler en hotfill wasmachine. Echt een ideale testcase, met een opdrachtgever met de wens om “all-the-way” naar Nul-op-de-Meter te gaan en die niet schrikt als de adviseur van Plushuis oppert om het huis buitenom stevig in te pakken.

In 3 uur tijd zijn alle gevels, gevelopeningen, vloeren, daken en ramen ingevoerd, compleet met inschatting van de isolatiewaarden en luchtdichtheid. De eerste rekenronde leverde een verschil op van 200 m3 gasverbruik tussen voorspeld en daadwerkelijk gemeten. Dat is met ca. 10% helemaal geen slechte eerste run.

grafiek-nom-ready-e284a2-rekentool.png

 

Nu kan de klant gaan draaien aan de knoppen: Het scenario “labelstapjes” levert met 12 % energiebesparing maar zo weinig winst op dat de klant verbaasd uitroept: ”Maar als dit maar zó weinig winst oplevert, waarom doen we dit dan toch zo massaal?” En ik: “Goeie vraag!”

Van spijtwijk naar NoM-Ready™ aanpak  

Van onze totale woningvoorraad van ca. 7,5 miljoen woningen is ca. 60% koop. Legio bedrijven storten zich nu massaal op deze enorme isolatiemarkt: De klant heeft maar te kiezen. Helaas is in de praktijk de integrale aanpak ver te zoeken: YES-regret voert de boventoon: Zonnepanelen op een dak dat eigenlijk eerst geïsoleerd moet worden (en dan bedoel ik niet met een beetje glaswol aan de binnenzijde, maar buitenom), maakt dat de komende 20 jaar niets meer aan zo’n dak gebeurt. YES-regret!

No-regret aanpak van vloerisolatie is bijvoorbeeld de kruipruimte vullen met isolatie, en direct vloerverwarming aanbrengen, zodat de kierdichtheid en het comfort aanzienlijk verbeteren en de (toekomstige) warmtepomp het huis veel makkelijker warm stookt: NO-regret! .

Met YES-regret maatregelen creëren we een enorme lock-in waarvan we later enorme spijt krijgen: De spijtwijken. Op zijn best vormen zich bouwcoalities die een gebundelde offerte doen, maar daarmee is de integrale aanpak absoluut nog niet gegarandeerd.

Het gros van de energieadviezen komt nu nog uit de EPA-W keuken. Deze software is uitermate geschikt om losse labelstapjes door te rekenen, maar totaal ongeschikt om de woningvoorraad integraal naar energieneutraal te krijgen.

Aan de andere kant van het rekentool-spectrum is er de PHPP: de “gründliche” software waarmee Duitsers hun passiefhuizen uiterst minutieus doorrekenen. Geloof me: van het moeten invullen van al die rekenbladen word je echt niet vrolijk. Vergeet niet dat al deze rekenmodellen wel alles zeggen over het gebouwgebonden gebruik, maar nog steeds niets over de gebruikers. En dat zijn de “zekere onzekerheden” in deze tools. Het ironische is trouwens dat voor een EPA-W advies RVO € 150,- subsidie over heeft, maar voor de écht integrale adviezen niets.

De NoM ready™ rekentool helpt woningeigenaren zelf inzicht te krijgen in nut en noodzaak van een integrale aanpak. En het mooiste is nog: het hoeft echt niet in een keer “all-the-way”, je kunt prima in een paar grote stappen naar het eindresultaat toewerken!

Rode lint

De transitietheorie leert dat de juist koers belangrijker is dan snelheid.

Mijn advies aan mininster Blok en de gemeenten zou dan ook zijn: Zet een rood lint om alle woningen die nog niet verprutst zijn, hou alleen de RVO bonus van € 4000,- op echte no-regret NoM in stand, en stimuleer kennisverbetering over het echt integraal aanpakken van onze energielekke woningen. Alleen dan gaan we met zijn allen in 2050 komen waar we willen zijn: Energieneutrale, maar vooral comfortabele en gezonde woningen.

http://www.energieplus.nl/dossier-financiering/blogs-energie/nom-voor-cooperatieleden.595998.lynkx

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen van zijn blog. Nicolaas van Everdingen is aanjager, systeemintegrator voor (ver)nieuwbouw naar comfortabel +energie met  aanpak en actief bij de lokale energiecoöperatie Vallei Energie in Ede.

Photo by: Taylor Bennett

Van het gas af!

07 okt 16
Verschillende Schrijvers
, ,
No Comments

Op 10 oktober viert Schiedam de Dag van de Duurzaamheid. Vooruitlopend daarop schreven Patricia van Aaken en Donald van den Akker onderstaand opinie artikel, dat werder gepubliceerd werd op Schiedam Duurzaam. Patricia van Aaken is wethouder duurzaamheid in de gemeente Schiedam. Donald van den Akker is directeur Strategie & Samenwerking van Klimaatverbond Nederland.

Van het gas af!
Nu ook Europa zich akkoord heeft verklaard met het VN-Klimaatverdrag dat eind vorig jaar in Parijs werd gesloten zullen de bijbehorende maatregelen niet lang op zich laten wachten. Afkicken van onze verslaving aan aardgas is één van de meest voor de hand liggende keuzes. Een keuze die iedereen zal merken, denken Patricia van Aaken en Donald van den Akker.

Aardgas is de afgelopen decennia zo vanzelfsprekend geworden in ons huishouden dat we de negatieve aspecten ervan liever niet willen zien. Aardbevingen in Noord-Nederland als gevolg van de gaswinning zijn voor de gemiddelde Randstedeling ver weg. Dat aardgas als fossiele brandstof ook een negatief effect heeft op ons klimaat is nog verder weg. Onze gaswinning heeft ook economisch voordeel gebracht. Met de opbrengsten zijn in voorbije jaren bijvoorbeeld veel innovaties gestimuleerd. Het einde van dat tijdperk komt nu in zicht en daar kunnen we maar beter op voorbereid zijn.

De verandering van ons klimaat gaat intussen gewoon door. Een stijging van de gemiddelde temperatuur met 2 graden lijkt niet veel maar heeft grote consequenties wereldwijd. De inwerkingtreding van het Klimaatakkoord in Parijs zal een belangrijke omschakeling stimuleren: van fossiele brandstoffen naar een duurzame woonomgeving. We zullen echter alles uit de kast moeten halen om dat ook daadwerkelijk te realiseren. Ook in Schiedam en de Rijnmond-regio. Het niet meer gebruiken van aardgas in onze woningen hoort daarbij. Uiterlijk over 15 tot 20 jaar zal de laatste wijk van het aardgasnet af worden gehaald. Daar pleit niet alleen Klimaatverbond Nederland maar ook o.a. de provincie Zuid-Holland en netbeheerder Stedin voor. Op veel plaatsen in het land wordt er intussen ervaring opgedaan met het verwijderen van aardgasaansluitingen. Immers, nu nog een dure gasleiding aanleggen of straks nog een cv-ketel kopen, zal zich niet meer terug gaan verdienen. Een desinvestering dus, zoals netbeheerders al aangeven.

Schiedam zal deze stap ook gaan zetten. Daarvoor is het niet alleen belangrijk dat de wetgeving hierop wordt aangepast, ook bewoners zullen steeds meer worden betrokken bij deze omschakeling. Immers, een dergelijke omschakeling gaat gepaard met de nodige investeringen in de woning en het gebruik ervan. Energiebesparing is bijvoorbeeld een eerste stap: hoe minder energie er nodig is, hoe minder er geproduceerd hoeft te worden. Isolatie van een woning of het afzien van een nieuwe cv-ketel en een mooi nieuw gasfornuis zijn stappen die zonder de bewoners niet gezet kunnen worden. Maar ook niet zonder de gemeente. Wanneer kan welke wijk bijvoorbeeld van het aardgasnet af? Wanneer is hiervoor een investering nodig en hoe houden we dat betaalbaar? En wat zijn de effecten hiervan op de wijk zelf? Is er wellicht meer mogelijk om de wijk te verbeteren? De gemeente kan hierbij helpen maar daarvoor is het gesprek met de bewoners hard nodig. Dat gesprek gaan we graag aan. Bijvoorbeeld op de Schiedamse Dag van de Duurzaamheid op 10 oktober maar zeker ook daarna!